Tytuł: #klimaSENIORE – aktywizacja seniorów na rzecz klimatu

Okres realizacji: styczeń 2021 – luty 2022

Źródło finansowania: Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy, jako jeden z 11 programów prowadzonych w Polsce ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego i  Norweskiego Mechanizmu Finansowego (tzw. Funduszy norweskich i Funduszy EOG) 2014-2021

Opis: Celem Projektu jest zwrócenie uwagi na konsekwencje ekstremalnych zmian klimatycznych i aktywizowanie seniorów do działań zapewniających im bezpieczeństwo i poprawienie jakości życia. Główną formą Projektu będą organizowane narady obywatelskie, które mają za zadanie stymulowanie integracji wewnątrz- i międzypokoleniową. Tym samym wypracowane przy współpracy z lokalną społecznością rekomendacje zawarte w Lokalnej Agendzie Aktywności Seniorów na rzecz klimatu, będą mogły być wpisane do polityki senioralnej Gminy.

Towarzyszące Programowi warsztaty z zakresu planowania i utrzymania zieleni oraz zielone inicjatywy mają integrować mieszkańców Gminy, a zwłaszcza seniorów, angażując w działania na rzecz ochrony klimatu i adaptacji do jego zmian.

Uzasadnienie potrzeby powołania projektu:

Badania realizowane na zamówienie Ministerstwa Środowiska sugerują, że Polacy nie mają dostatecznej wiedzy o silnym związku między emisją gazów cieplarnianych a dostrzeganym przez nich wzrostem występowania globalnie i lokalnie ekstremalnych zjawisk pogodowych. Polacy są także świadomi wielu niebezpieczeństw związanych z ekstremalną pogodą, wśród których najczęściej wymieniamy zagrożenia zdrowia i życia ludzi (67,8%), stąd potrzeba działań edukacyjnych na temat wpływu zmian klimatu na jakość i warunki życia oraz działań łagodzących ten wpływ oraz uświadomienie wybranym, szczególnie narażonym grupom społeczeństwa, zagrożeń dla ich funkcjonowania, zdrowia i bezpieczeństwa wynikających ze zmian klimatu.

W grupie szczególnie narażonych na negatywne skutki ekstremalnych zjawisk klimatycznych, m.in. ze względu na wzrost ryzyka nasilenia się chorób układu krążenia, czy układu oddechowego, są osoby starsze. Zachodzące zmiany demograficzne (starzenie się społeczeństwa) sprawiają, że to właśnie seniorzy będą w najbliższych latach szczególnie ważną grupą wiekową pod względem ekonomicznym i społecznym. Według danych GUS osoby w wieku 60+ stanowią obecnie 25% społeczeństwa (ponad 9,5 mln). Przewiduje się, że do 2050 r. udział ten wzrośnie do 40%. To jest właśnie dobry czas dla srebrnej gospodarki, która poprzez współpracę oraz innowacyjność może zmieniać otoczenie zamieszkania seniora.

Model popularyzowany przez Krajowy Instytut Gospodarki Senioralnej to „mieszkanie podążające za wiekiem”. Innowacyjność tego podejścia zakłada, że wraz z wiekiem zmienia się miejsce/środowisko życia przez wprowadzanie rozwiązań umożliwiających samorealizację seniora. Samorealizację rozumianą jako utrzymanie samodzielności (ale nie niezależności) seniora, wykorzystywanie wiedzy i doświadczenia seniora, tworzącą jego dobrostan, ale także wzmacniającą jego stan umysłu i realizację oczekiwań oraz mobilność. Zdaniem Krajowego Instytutu Gospodarki Senioralnej polityka senioralna musi opierać się o zasadę współdziałania tych którzy chcą, umieją, inicjują i inspirują do nowych, ważnych i niezbędnych rozwiązań i tych, którzy są beneficjentami tej polityki, a jednocześnie uczestniczą aktywnie w rozwijaniu umiejętności, inicjowaniu i inspirowaniu powstawania tych rozwiązań.

Wykorzystanie narad obywatelskich pozwoli w czynny sposób zaangażować seniorów jak i innych przedstawicieli lokalnej społeczności w proces planowania aktywizacji i wykorzystania potencjału osób starszych. Rekomendacje zawarte w Lokalnej Agendzie Aktywności Seniorów na rzecz Klimatu będą odnosić się do idei „mieszkanie podążające za twoim wiekiem” z uwzględnieniem zagadnień ochrony, zmian klimatu i adaptacji. W badaniach dot. jakości życia w mieście, zawsze wymieniana jest zieleń. W innym projekcie Senior — Aktywny Mieszkaniec! toruńscy seniorzy wskazywali kwestie, które poprawiłyby jakość użytkowania ich miejsca zamieszkania. Wymieniali m.in potrzebę stworzenia oferty spędzania czasu wolnego na osiedlach, w tym zapewnienie przyjaznych miejsc spotkań dla seniorów. Przestrzeń publiczna przyjazna dla seniorów powinna być nie tylko bezpieczna, ale także cicha, zacieniona i zielona.

Seniorzy stanowią niewykorzystany potencjał wiedzy i doświadczenia w gospodarowaniu zielenią, będąc jednocześnie głównym beneficjentem usług ekosystemów, jako bywalcy parków, skwerów, ogródków działkowych i sami chętnie angażują się w sprawy zieleni. Zieleń poprawia warunki aerosanitarne, obniża temperaturę miejskiej wyspy ciepła, infiltruje wody opadowe, pochłania zanieczyszczenia powietrza, wpływa korzystnie na estetykę danego miejsca, ale także na zdrowie fizyczne i psychiczne ludzi.